Jak działa radar lotów?

Radar lotów działa dzięki sygnałom ADS-B, które każdy nowoczesny samolot nadaje automatycznie - z pozycją GPS, wysokością, prędkością i identyfikatorem. Tysiące naziemnych odbiorników łapią te sygnały i przesyłają do serwisów, które składają z nich mapę na żywo.

Skąd samolot zna swoją pozycję?

Z satelitów nawigacyjnych - pokładowy odbiornik GPS wyznacza współrzędne z dokładnością do metrów, a komputer dokłada do nich dane z wysokościomierza i systemów lotu. Transponder ADS-B (skrót od Automatic Dependent Surveillance-Broadcast) wysyła ten pakiet w eter dwa razy na sekundę, na częstotliwości 1090 MHz, bez żadnego pytania z ziemi - stąd "automatic" i "broadcast" w nazwie.

Kto odbiera te sygnały?

Każdy, kto ma antenę - sygnał jest jawny i nieszyfrowany. Sieci takie jak RadarBox czy Flightradar24 opierają się na dziesiątkach tysięcy odbiorników prowadzonych często przez hobbystów: wystarczy odbiornik za kilkadziesiąt złotych i antena na balkonie, by "karmić" globalną mapę. Zasięg pojedynczej anteny to 300-450 km dla maszyn na wysokości przelotowej.

Co z samolotami bez ADS-B?

Starsze transpondery odpowiadają tylko na zapytania radaru, nie podając pozycji - wtedy do gry wchodzi MLAT, czyli multilateracja: kilka odbiorników mierzy różnice czasu dotarcia tego samego sygnału i z nich wylicza położenie maszyny, podobnie jak GPS w odwrotną stronę. Dokładność jest mniejsza, ale wystarcza, by pokazać samolot na mapie. Szczegóły opisujemy w tekście co to jest MLAT.

Dlaczego mapa czasem "gubi" samoloty?

Bo pokrycie odbiornikami nie jest pełne - nad oceanami, pustyniami i w górach luk nie zapełnią nawet odbiorniki satelitarne. Maszyna może też po prostu nie nadawać, co dotyczy części lotnictwa wojskowego i małych samolotów. Pełną listę powodów znajdziesz w artykule dlaczego nie widać samolotu na radarze.